Chapter XLIII

淫邪發夢

1. 黃帝曰：願聞淫邪泮衍，奈何？歧伯曰：正邪從外襲內，而未有定舍，反淫于藏，不得定處，與營衛俱行，而與魂魄飛揚，使人臥不得安而喜夢；氣淫于府，則有餘于外，不足于內；氣淫于藏，則有餘于內，不足于外。
2. 黃帝曰：有餘不足，有形乎？歧伯曰：陰氣盛，則夢涉大水而恐懼；陽氣盛，則夢大火而燔焫；陰陽俱盛，則夢相殺。上盛則夢飛，下盛則夢墮；甚飢則夢取，甚飽則夢予；肝氣盛，則夢怒，肺氣盛，則夢恐懼、哭泣、飛揚；心氣盛，則夢善笑恐畏；脾氣盛，則夢歌樂，身體重不舉；腎氣盛，則夢腰脊兩解不屬。凡此十二盛者，至而寫之，立已。
3. 厥氣客於心，則夢見丘山煙火；客於肺，則夢飛揚，見金鐵之奇物；客於肝，則夢山林樹木；客於脾，則夢見丘陵大澤，壞屋風雨；客于腎，則夢臨淵，沒居水中；客于膀胱，則夢遊行；客于胃，則夢飲食；客于大腸，則夢田野；客于小腸，則夢聚邑沖衢；客于膽，則夢鬥訟自刳；客于陰器，則夢接內；客于項，則夢斬首；客于脛，則夢行走而不能前，及居深地窌苑中；客于股肱，則夢禮節拜起；客于胞䐈，則夢溲便。凡此十五不足者，至而補之立已也。

Tiếng Việt

THIÊN 43: DÂM TÀ PHÁT MỘNG

Hoàng Đế hỏi: “Ta mong được nghe về tà khí tràn ngập, mở rộng.”

Kỳ Bá đáp: “Chính tà đi từ ngoài để tấn công vào trong, nhưng chưa có nơi ổn định, ngược lại nó sẽ tràn ngập vào trong tạng và cũng không thể có chỗ ở yên định, nó cùng đi theo với khí doanh vệ rồi lại bay bổng theo với hồn và phách, nó sẽ làm cho con người nằm không yên và thường hay nằm mộng. Nếu khí tràn ngập vào phủ thì bên ngoài sẽ hữu dư, bên trong lại bất túc. Nếu khí tràn ngập vào tạng thì bên trong sẽ hữu dư, bên ngoài lại bất túc.”

Hoàng Đế hỏi: “Vấn đề khí hữu dư và bất túc có biểu hiện ra hình dạng gì không?”

Kỳ Bá đáp: “Khi nào Âm khí thịnh thì ta thấy mộng đang lội qua sông lớn, và hay sợ sệt. Khi nào Dương khí thịnh thì mộng thấy lửa cháy lớn, như đang bị đốt nướng. Khi nào Âm và Dương đều thịnh thì sẽ mộng thấy cùng chém giết nhau. Khi nào bên trên bị thịnh thì sẽ mộng thấy bay lên, khi nào bên dưới bị thịnh thì sẽ mộng thấy té rơi xuống. Khi nào đói nhiều thì sẽ mộng thấy hay chiếm lấy, khi nào no quá sẽ mộng thấy hay ban cho. Can khí thịnh thì sẽ mộng thấy hay giận. Phế khí thịnh thì sẽ mộng thấy sợ sệt, hay khóc, bay bổng lên. Tâm khí thịnh thì sẽ mộng thấy hay cười, sợ sệt. Tỳ khí thịnh thì sẽ mộng thấy mình ca hát, thân thể nặng nề không cử động được. Thận khí thịnh thì sẽ mộng thấy thắt lưng và cột sống bị tách đôi ra không dính vào nhau nữa. Phàm tất cả 12 trường hợp khí thịnh như nói trên, khi nó đến, nên châm tả, sẽ hết bệnh ngay. Quyết khí ở khách nơi Tâm sẽ mộng thấy gò núi, khói lửa; ở khách tại Phế sẽ mộng thấy bay bổng lên, thấy những vật kỳ lạ về đồ kim khí, sắt thép; ở khách tại Can sẽ mộng thấy núi rừng, cây cỏ; ở khách tại Tỳ sẽ mộng thấy gò đồi, ao lớn, mưa gió, nhà cửa hư sập; ở khách tại Thận sẽ mộng thấy đi xuống vực sâu, bị chìm đắm trong dòng nước; ở khách tại Bàng quang sẽ bị chứng mộng du (hành); ở khách tại Vị sẽ mộng thấy ăn uống; ở khách tại Đại trường sẽ mộng thấy đi trên những cánh đồng hoang; ở khách tại Tiểu trường sẽ mộng thấy ở chung trong những nơi ấp thôn, và đi trên những con đường rộng thông nhau; ở khách tại Đởm sẽ mộng thấy đánh nhau, kiện tụng, tự mổ bụng; ở khách tại bộ phận sinh dục sẽ mộng thấy giao hợp; ở khách ở cổ gáy sẽ mộng thấy bị chặt đầu; ở khách tại cẳng chân sẽ mộng thấy bước đi mà không tiến tới trước được và đang ở trong hang sâu trong lòng đất; ở khách tại đùi vế sẽ mộng thấy quỳ lạy làm lễ tiết; ở khách tại bọng đái và Đại trường sẽ mộng thấy đi tiểu và đi tiêu. Phàm 15 vùng bất túc, nếu giấc mộng đến, nên dùng phép bổ để châm thì sẽ khỏi bệnh ngay.”